VietinBank là ai? Hành trình hình thành từ ngày đầu

📚 Hành trình VietinBank (Bài 1/15). Đây là điểm xuất phát của loạt bài tìm hiểu VietinBank — từ lịch sử, sản phẩm đến câu chuyện chuyển đổi số.

VietinBank là cái tên gần như ai cũng từng nghe, nhưng nếu hỏi nó ra đời khi nào, từng tên là gì và lớn lên ra sao thì không phải ai cũng trả lời được. Mình tò mò đúng câu hỏi đó, nên ngồi đọc lại tài liệu công bố và viết bài này như một cách kể lại hành trình hình thành của ngân hàng quen mặt này.

VietinBank thực ra là ngân hàng nào?

Tên đầy đủ của VietinBank là Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam. Trên sàn chứng khoán, bạn sẽ thấy nó với mã CTG niêm yết tại HOSE. Còn ba chữ "Công Thương" chính là phần lịch sử quan trọng nhất: nó cho biết ngân hàng này sinh ra để phục vụ khu vực công nghiệp và thương mại.

Nói ngắn gọn, đây là một trong bốn ngân hàng thương mại có gốc nhà nước lớn nhất Việt Nam, thường được gọi chung là nhóm Big 4 cùng với Vietcombank, BIDV và Agribank. Vai trò cụ thể của nhóm này mình sẽ kể kỹ ở bài về vai trò của VietinBank trong hệ thống ngân hàng.

Ra đời từ một bước ngoặt của cả hệ thống

Điều thú vị là VietinBank không tự nhiên xuất hiện một mình. Nó ra đời năm 1988, đúng vào lúc hệ thống ngân hàng Việt Nam chuyển từ mô hình một cấp sang hai cấp.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước vừa quản lý vừa trực tiếp kinh doanh. Khi đổi mới, người ta tách phần kinh doanh ra thành các ngân hàng chuyên doanh riêng. Từ đợt tách đó, một loạt ngân hàng quen thuộc hôm nay cùng ra đời — và Ngân hàng Công thương Việt Nam, tức Incombank, là một trong số ấy.

Vì vậy có thể nói VietinBank là "con đẻ" của công cuộc đổi mới kinh tế. Nó mang trong mình nhiệm vụ ban đầu rất rõ: cấp vốn cho công nghiệp và thương mại trong giai đoạn đất nước mở cửa.

Từ Incombank đến VietinBank

Thế hệ trước thường quen gọi ngân hàng này là Incombank. Cái tên đó viết tắt từ Industrial and Commercial Bank — đúng nghĩa công thương.

Đến giai đoạn hội nhập sâu hơn, ngân hàng đổi sang thương hiệu VietinBank để dễ nhận diện quốc tế. Tên mới ghép từ Viet (Việt Nam), in (industry, công thương) và bank. Việc đổi tên không chỉ là chuyện thẩm mỹ: nó đánh dấu giai đoạn ngân hàng muốn bước ra sân chơi lớn hơn, làm việc với đối tác và nhà đầu tư nước ngoài.

Nếu bạn thích mốc thời gian chi tiết — năm nào cổ phần hóa, năm nào lên sàn, năm nào có đối tác chiến lược — thì bài về các cột mốc lịch sử VietinBank sẽ đi sâu vào từng dấu mốc.

VietinBank lớn cỡ nào hôm nay?

Theo các thông tin công bố chính thức trên website VietinBank và báo cáo thường niên, ngân hàng hiện có mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch phủ khắp các tỉnh thành, phục vụ cả khách hàng cá nhân lẫn doanh nghiệp.

Vài điểm để hình dung quy mô mà mình rút ra từ tài liệu công khai:

• Là doanh nghiệp niêm yết lớn trên thị trường chứng khoán Việt Nam (mã CTG).
• Có cổ đông chiến lược nước ngoài là tập đoàn tài chính MUFG của Nhật.
• Hoạt động trải dài từ cho vay doanh nghiệp, bán lẻ, thẻ, đến ngân hàng số.

Mình sẽ không bịa ra con số tài sản hay lợi nhuận cụ thể ở đây, vì những số đó thay đổi từng năm và bạn nên tra cứu trực tiếp tại nguồn chính thức của Ngân hàng Nhà nước hoặc báo cáo của ngân hàng cho chuẩn.

Vì sao nên hiểu gốc gác của một ngân hàng?

Bạn có thể hỏi: biết VietinBank ra đời năm nào thì để làm gì? Theo mình, hiểu gốc gác giúp bạn đọc mọi tin tức về ngân hàng đó tỉnh táo hơn.

• Biết nó là ngân hàng có gốc nhà nước → hiểu vì sao nó thận trọng và ổn định.
• Biết nó sinh ra để phục vụ công thương → hiểu vì sao mảng doanh nghiệp luôn là thế mạnh.
• Biết nó từng đổi tên để hội nhập → hiểu vì sao nó chịu đầu tư cho công nghệ và ngân hàng số sau này.

Cái mạch "gốc gác quyết định tính cách" đó sẽ theo suốt loạt bài này. Hành trình hiện đại hóa và số hóa của VietinBank mà mình kể ở các bài sau đều bắt nguồn từ chính xuất phát điểm này.

Bài tiếp theo trong loạt

Đây mới là chương mở đầu. Ở bài 2 về những cột mốc quan trọng trong lịch sử VietinBank, mình sẽ dựng lại dòng thời gian: từ ngày thành lập, đổi tên, cổ phần hóa, lên sàn cho tới khi bắt tay đối tác Nhật. Bạn cũng có thể xem toàn bộ chủ đề tại chuyên mục Ngân hàng của blog.

👉 Đọc tiếp: Những cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển VietinBank →

Tóm lại

VietinBank là Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam, ra đời năm 1988 từ công cuộc đổi mới, từng mang tên Incombank, nay là một trong Big 4 và niêm yết với mã CTG. Hiểu được điểm xuất phát này, bạn sẽ thấy mọi bước chuyển mình của ngân hàng ở các bài sau đều có lý do của nó.

Bài viết dựa trên thông tin công khai từ VietinBank và Ngân hàng Nhà nước, mang tính tổng hợp tìm hiểu, không phải lời khuyên tài chính hay đầu tư.