Lịch sử VietinBank: những cột mốc phát triển đáng nhớ

📚 Hành trình VietinBank (Bài 2/15). Sau khi đã biết VietinBank là ai, lần này mình dựng lại dòng thời gian các cột mốc lớn của ngân hàng.

Lịch sử VietinBank không phải một đường thẳng phẳng lặng, mà là chuỗi những bước ngoặt khá rõ ràng: từ ngày tách ra khỏi hệ thống một cấp, đổi tên thương hiệu, cổ phần hóa, lên sàn cho tới khi bắt tay đối tác Nhật. Mình thử xếp tất cả lại thành một timeline dễ theo dõi, để bạn nhìn một lượt là hiểu ngân hàng này đã lớn lên qua những chặng nào.

Khởi đầu năm 1988 — điểm gốc của lịch sử VietinBank

Mốc đầu tiên và quan trọng nhất trong lịch sử VietinBank là năm 1988. Đây là lúc hệ thống ngân hàng Việt Nam chuyển từ mô hình một cấp sang hai cấp.

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước vừa quản lý vừa trực tiếp kinh doanh. Khi đổi mới, phần kinh doanh được tách ra thành các ngân hàng chuyên doanh. Ngân hàng Công thương Việt Nam — quen gọi là Incombank — ra đời từ đợt tách đó, với nhiệm vụ rõ ràng là cấp vốn cho công nghiệp và thương mại.

Nếu muốn hiểu sâu hơn về gốc gác này, bạn có thể đọc lại bài mở đầu loạt: VietinBank là ai. Còn ở đây, mình coi 1988 là vạch xuất phát của cả timeline.

Giai đoạn đổi mới và mở rộng mạng lưới

Sau khi thành lập, ngân hàng bước vào một quãng dài lo việc cơ bản: dựng bộ máy, mở chi nhánh, phủ mạng lưới ra các tỉnh thành.

Theo tài liệu mình tìm hiểu, đây là giai đoạn ngân hàng tập trung vào mảng truyền thống — huy động tiền gửi và cho vay, đặc biệt là cho vay khu vực doanh nghiệp công thương. Mạng lưới phòng giao dịch dày lên dần, đặt nền cho quy mô lớn về sau.

Mình thấy chặng này ít người nhắc, nhưng nó quan trọng. Một ngân hàng muốn số hóa hay làm app sau này thì trước hết phải có cái nền chi nhánh và khách hàng đủ rộng đã.

Đổi tên thương hiệu: từ Incombank sang VietinBank

Một cột mốc dễ nhớ là lúc ngân hàng đổi thương hiệu. Thế hệ trước quen gọi Incombank, viết tắt từ Industrial and Commercial Bank, đúng nghĩa công thương.

Khi bước vào giai đoạn hội nhập sâu hơn, ngân hàng chuyển sang dùng thương hiệu VietinBank, ghép từ Viet (Việt Nam), in (industry) và bank. Cái tên mới dễ đọc với khách nước ngoài hơn, phù hợp với tham vọng làm việc cùng đối tác và nhà đầu tư quốc tế.

Đổi tên nghe có vẻ chuyện nhỏ, nhưng theo mình nó báo hiệu một thay đổi tư duy: ngân hàng không còn nghĩ mình chỉ phục vụ thị trường nội địa nữa.

Cổ phần hóa và IPO năm 2008

Đây là bước ngoặt lớn về mặt sở hữu. Theo thông tin công bố, VietinBank tiến hành cổ phần hóa và chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) vào năm 2008.

Cổ phần hóa nghĩa là ngân hàng chuyển từ doanh nghiệp 100% nhà nước sang mô hình công ty cổ phần, có thêm cổ đông bên ngoài. Nhà nước vẫn nắm cổ phần chi phối, nhưng cơ chế vận hành minh bạch và "thị trường" hơn.

Với người dân, điểm dễ thấy nhất là từ đây ai cũng có thể mua cổ phần ngân hàng này nếu muốn, và báo cáo tài chính phải công khai đều đặn hơn.

Niêm yết HOSE năm 2009 với mã CTG

Tiếp ngay sau IPO là việc lên sàn. Theo tài liệu công khai, cổ phiếu VietinBank niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) với mã CTG vào năm 2009.

Từ thời điểm này, giá cổ phiếu CTG trở thành một thước đo công khai về sức khỏe của ngân hàng. Nhà đầu tư, báo chí và cả khách hàng đều có thể theo dõi.

Bạn để ý sẽ thấy hai mốc 2008 và 2009 đi liền nhau như một cặp: cổ phần hóa rồi mới lên sàn. Đó là quy trình chung của nhiều ngân hàng quốc doanh thời kỳ ấy.

Bắt tay cổ đông chiến lược Nhật MUFG

Một cột mốc mang màu sắc quốc tế là khi VietinBank có cổ đông chiến lược nước ngoài. Theo thông tin công bố, đối tác đó là MUFG, tập đoàn tài chính lớn của Nhật Bản.

Có đối tác tầm cỡ này, ngân hàng được hưởng lợi về vốn, kinh nghiệm quản trị và cách làm theo chuẩn quốc tế. Đây cũng là tín hiệu cho thấy ngân hàng đủ uy tín để nhà đầu tư ngoại rót tiền dài hạn.

Mình xem đây là điểm chuyển: từ một ngân hàng nội địa, VietinBank chính thức bước vào nhóm có yếu tố quốc tế trong cơ cấu sở hữu.

Hiện đại hóa core banking và đẩy mạnh ngân hàng số

Các mốc gần đây nghiêng hẳn về công nghệ. Ngân hàng đầu tư nâng cấp hệ thống core banking — phần "bộ não" xử lý tài khoản và giao dịch — rồi từ đó đẩy mạnh kênh số.

Mình sẽ không gói gọn chuyện này trong vài dòng vì nó xứng đáng có bài riêng. Bạn có thể đọc tiếp bài về hiện đại hóa core banking của VietinBank để hiểu vì sao đây là nền móng cho mọi tiện ích số sau này.

Tóm gọn lại bằng một bảng cho dễ nhìn:

Mọi con số chi tiết hơn về tài sản hay lợi nhuận bạn nên tra trực tiếp tại website VietinBank hoặc Ngân hàng Nhà nước, vì chúng thay đổi theo từng năm.

Bài tiếp theo trong loạt

Đã có timeline rồi, bước tiếp theo là hiểu ngân hàng này nặng ký cỡ nào trong hệ thống. Ở bài 3 về vai trò của VietinBank, mình sẽ nói về chỗ đứng của nó trong nhóm Big 4 và vai trò dẫn vốn cho nền kinh tế. Bạn cũng có thể xem toàn bộ chủ đề tại chuyên mục Ngân hàng.

👉 Đọc tiếp: Vai trò của VietinBank trong hệ thống ngân hàng Việt Nam →

Tóm lại

Lịch sử VietinBank đi qua những cột mốc khá gọn gàng: thành lập 1988 dưới tên Incombank, mở rộng mạng lưới, đổi tên thương hiệu, cổ phần hóa và IPO 2008, niêm yết HOSE mã CTG năm 2009, rồi có cổ đông chiến lược MUFG trước khi dồn sức cho core banking và ngân hàng số. Nhìn cả chuỗi mốc đó, bạn sẽ thấy mỗi bước số hóa sau này đều có rễ từ một quyết định trong quá khứ.

Bài viết dựa trên thông tin công khai từ VietinBank và Ngân hàng Nhà nước, mang tính tổng hợp tìm hiểu, không phải lời khuyên tài chính hay đầu tư.