AT&T Vào Thị Trường Wireless và Internet (1990s): Tầm Nhìn Lớn, Thực Hiện Chậm

Mục lục (thu gọn)

Vào những năm 1990, AT&T đứng ở ngã ba đường. Trên một bên là thế giới wireless (di động) đang nổ tung. Trên bên khác là internet, một mạng lưới tưởng chừng vô hạn, sắp biến đổi cách con người liên lạc, chia sẻ thông tin, kinh doanh. AT&T có cơ hội tham gia cả hai. Nhưng AT&T chọn con đường chậm, do dự, và cuối cùng thua cuộc.

Wireless Là Tương Lai, Nhưng AT&T Chần Chừ

Vào đầu những năm 1990, cellular — điện thoại di động — bắt đầu trở thành phổ biến. Những máy điện thoại di động từng là đồ chơi của giới doanh nhân, giờ bắt đầu rẻ hơn, khách hàng bình thường mua được.

AT&T, với di sản từ Bell Labs và hạ tầng viễn thông, hoàn toàn có khả năng trở thành công ty wireless lớn. Nhưng AT&T không làm vậy.

Tại sao?

Tấn Công Đến Từ Một Nơi Không Ngờ

Baby Bells — những công ty được tách ra từ AT&T năm 1984 — bắt đầu nhận ra: nếu họ sở hữu khách hàng địa phương, tại sao không sở hữu khách hàng wireless của những người đó?

Năm 1995, FCC tổ chức cuộc đấu giá tần số PCS (Personal Communications Services). Đây là một trong những cuộc đấu giá lớn nhất lịch sử. Những công ty tham gia không chỉ là AT&T, MCI, Sprint — mà còn những Baby Bells như Pacific Bell, Southwestern Bell, Nynex, Bell Atlantic.

Baby Bells có lợi thế:

1. Khách hàng cơ sở. Bell Atlantic có hàng triệu khách hàng điện thoại cố định ở phía đông nước Mỹ. Họ có thể bán wireless cho những người này dễ dàng.

2. Đi tư. Baby Bells, vì sở hữu khách hàng địa phương, sẵn sàng cho wireless — họ đã xây dựng hạ tầng, biết cách quản lý khách hàng bán lẻ.

AT&T tham gia cuộc đấu giá PCS, nhưng phân tán. AT&T mua những tần số PCS, nhưng không tập trung lực lượng, không xây dựng những công ty wireless tích cực như competitors.

AT&T Wireless: Công Ty Con Yếu

AT&T tạo ra một công ty con tên là AT&T Wireless Services để quản lý những tần số PCS và dịch vụ wireless. Nhưng AT&T Wireless không được AT&T tập đoàn coi là "sao thay" — nó bị lãng quên, không được đầu tư đủ, không được lãnh đạo những người giỏi nhất.

Trong lúc đó, Verizon Wireless — được xây dựng từ sự hợp nhất của Bell Atlantic và Nynex — trở thành một công ty wireless hùng mạnh. Cingular — từ SouthwesternBell mở rộng — cũng trở thành một cuộc đe dọa to lớn.

AT&T Wireless đã bắt đầu muộn, tài nguyên ít, và không bao giờ bắt kịp.

Internet: AT&T Nhận Thấy Nhưng Không Hành Động

Vào cuối những năm 1980 và đầu những năm 1990, internet (World Wide Web) bắt đầu trở thành hiện tượng. Những người dùng máy tính bắt đầu kết nối vào internet thông qua modem dialup — một thiết bị nhỏ biến đổi lời nói trên đường điện thoại thành dữ liệu.

AT&T là công ty viễn thông. AT&T kiểm soát những đường điện thoại mà mọi người dùng modem. AT&T có Bell Labs đang nghiên cứu công nghệ internet. AT&T có cơ sở hạ tầng quốc gia.

Vậy, AT&T có lợi thế không? Có, nhưng AT&T không sử dụng.

AT&T @Home: Quá Chậm

Vào năm 1996, AT&T, hợp tác với cáp đã phát triển và các bên khác, tạo ra AT&T @Home. Ý tưởng là: cung cấp internet tốc độ cao thông qua cáp, không phải dialup.

Nhưng AT&T @Home xuất hiện quá muộn. Tại thời điểm đó:

• AOL đã trở thành công ty internet hàng đầu, với hàng triệu khách hàng dialup.
• Những công ty cáp như Comcast, Time Warner Cable đã bắt đầu xây dựng hạ tầng cable modem.
• Những công ty internet khác đã có chỗ đứng.

AT&T @Home phải cạnh tranh với AOL (một hiệp hội dị như của những công ty khác), không có một danh tính riêng rõ ràng, không có khách hàng cơ sở.

WorldNet: Nỗ Lực ISP Của AT&T

Năm 1994, AT&T cũng tạo ra AT&T WorldNet — một dịch vụ Internet Service Provider (ISP) cho phép khách hàng kết nối vào internet thông qua số điện thoại AT&T.

Nhưng AT&T WorldNet không cạnh tranh được với AOL. AOL là một hiện tượng văn hóa — những người dùng AOL không chỉ muốn internet, họ muốn cộng đồng (chat rooms, forums, email). AT&T WorldNet chỉ là "bạn kết nối internet" — không có tính cộng đồng, không có sức hút.

AT&T WorldNet từng có hàng triệu người dùng, nhưng không bao giờ trở thành nơi trú ẩn cho tất cả những người dùng internet muốn một nhà.

Bell Labs: Tâm Huyết Nhưng Bị Xem Nhẹ

Chúng tôi nói tới Bell Labs lần nữa, vì Bell Labs là nơi AT&T có cơ hội thực sự lớn.

Bell Labs, vào những năm 1990, là một trong những nơi hàng đầu thế giới về nghiên cứu internet, công nghệ quang học, và viễn thông dữ liệu (data communication). Các nhà khoa học tại Bell Labs đang làm việc trên:

1. Giao thức mạng — những cách để truyền tải dữ liệu tốc độ cao trên những khoảng cách lớn
2. Công nghệ quang học — những sợi quang học có thể mang hàng terabits dữ liệu
3. Data compression — cách để nén dữ liệu để truyền tải nhanh hơn
4. Wireless protocols — những chuẩn mực cho viễn thông di động tương lai

Nhưng AT&T, vì áp lực lợi nhuận, bắt đầu cắt bớt ngân sách Bell Labs. Những dự án dài hạn, những nghiên cứu cơ bản không có lợi nhuận ngay được hoãn hoặc hủy.

Giống như một người lìm có một viên kim cương quý, nhưng vì nó nặng quá, anh ta tìm cách vứt bỏ nó để bơi nhanh hơn.

Broadband: Tầm Nhìn, Nhưng Chậm

AT&T nhận thấy rằng tương lai là broadband — internet tốc độ cao cung cấp thông qua cáp hoặc điện thoại.

Nhưng AT&T lại chậm hành động. Trong khi những công ty cáp như Comcast, Time Warner Cable, Cox bắt đầu xây dựng hạ tầng cable modem vào cuối những năm 1990, AT&T vẫn đang suy ngẫm.

Một phần lý do là AT&T không sở hữu đường cáp. AT&T sở hữu đường điện thoại. AT&T có khả năng xây dựng một mạng broadband điện thoại (DSL — Digital Subscriber Line), nhưng công nghệ này phức tạp, đắt, và không phải là thứ Baby Bells quan tâm.

Khi AT&T cuối cùng bắt đầu ưu tiên broadband, nó đã quá muộn. Những công ty cáp đã kiểm soát hầu hết thị trường.

Những Sai Lầm Chiến Lược

Tóm lại, những năm 1990 là một loạt những sai lầm chiến lược:

1. AT&T không tập trung vào wireless. Verizon Wireless, Cingular, Sprint Nextel trở thành những gã khổng lồ. AT&T Wireless bị xem nhẹ.

2. AT&T không nhanh vào broadband. Những công ty cáp, ngay cả SBC (Baby Bell) với DSL, vượt qua AT&T.

3. AT&T không chuyển đổi Bell Labs thành sản phẩm. Bell Labs làm những công cụ tuyệt vời, nhưng AT&T không chuyển chúng thành doanh vụ có lợi nhuận nhanh chóng.

4. AT&T bị kéo lạc hướng bởi long-distance. Long-distance sắp chết, nhưng AT&T vẫn dành 70-80% tài nguyên cho nó.

Vào cuối những năm 1990, AT&T là một công ty bị dẫm đạp. Long-distance sụt xuống, wireless yếu, broadband chậm, ISP không nổi bật. Doanh vụ doanh nghiệp vẫn chắc chắn, nhưng không đủ để cứu cả công ty.

Năm 2000: Một Cơn Bão Sắp Tới

Vào năm 1999–2000, AT&T quản lý cấp cao cuối cùng nhận ra: AT&T cần phải làm gì đó ngay bây giờ.

Long-distance sắp chết. Internet broadband là tương lai. Wireless là tương lai. AT&T cần một kế hoạch cứu rỗi lớn.

Khởi đầu năm 2000, AT&T bắt đầu những cuộc trò chuyện với những công ty cáp — Comcast, Time Warner Cable, và những người khác.

Ý tưởng: AT&T có long-distance, doanh vụ doanh nghiệp, hạ tầng viễn thông. Những công ty cáp có cáp và khách hàng. Tại sao không hợp nhất để tạo ra một "tập đoàn viễn thông và truyền hình" lớn lao?

Quyết định này sẽ đưa AT&T vào một giai đoạn hoàn toàn mới của công ty — không phải là viễn thông thuần tay, mà là tập đoàn viễn thông + truyền hình.

Và như chúng ta sẽ thấy, quyết định này không hoàn toàn suôn sẻ.

---

Đọc Tiếp Trong Series

• Bài trước: AT&T Sau Chia Tách (1984–1996): Cuộc Chiến Sinh Tồn Trong Thị Trường Cạnh Tranh Lần Đầu
• Bài sau: SBC Mua Lại AT&T Năm 2005 — Sự Đảo Ngược Kỳ Lạ Của Chia Tách

[[extra.references_external]] title = "AT&T Wireless Services — History and Merger with Cingular" url = "https://en.wikipedia.org/wiki/AT%26T_Wireless"

[[extra.references_external]] title = "Verizon Wireless — Formation from Bell Atlantic and NYNEX" url = "https://en.wikipedia.org/wiki/Verizon_Wireless"

[[extra.references_external]] title = "AT&T @Home — Broadband Internet Service" url = "https://en.wikipedia.org/wiki/AT%26T_%40Home"

[[extra.references_external]] title = "PCS Auction 1995 — FCC Spectrum Allocation" url = "https://en.wikipedia.org/wiki/Personal_Communications_Service"

[[extra.references_external]] title = "AT&T WorldNet — Internet Service Provider" url = "https://en.wikipedia.org/wiki/AT%26T_WorldNet"

[[extra.references_external]] title = "Bell Labs Internet and Data Communications Research" url = "https://en.wikipedia.org/wiki/Bell_Labs#Internet_era"