Git merge và cách xử lý conflict khi gộp nhánh

📚 Git & GitHub Series (Bài 5/15) — Đã biết tạo nhánh ở Bài 4 về git branch, giờ ta học cách gộp chúng lại bằng git merge và xử lý xung đột.

Git merge là thao tác đưa công sức từ một nhánh trở lại nhánh chính. Phần lớn thời gian Git gộp tự động trơn tru, nhưng đôi khi bạn sẽ gặp conflict — và đây chính là lúc nhiều người mới hoảng sợ. Tin tốt: conflict hoàn toàn bình thường và có quy trình rõ ràng để giải quyết. Bài này hướng dẫn cả hai trường hợp, từng bước.

Cơ chế của git merge

Khi bạn đứng ở nhánh main và chạy git merge tinh-nang, Git sẽ đưa các commit của tinh-nang vào main. Theo tài liệu Git chính thức, có hai kịch bản chính:

• Fast-forward: main chưa có commit mới nào kể từ khi tách nhánh → Git chỉ cần dời con trỏ main tới trước. Không tạo commit gộp.
• Three-way merge: cả hai nhánh đều có commit mới → Git tạo một merge commit mới hợp nhất hai dòng lịch sử.

Thực hành merge cơ bản

git switch main
git merge tinh-nang

Nếu thành công, Git in ra số file thay đổi. Trong trường hợp fast-forward, bạn có thể ép tạo merge commit để giữ dấu vết nhánh:

git merge --no-ff tinh-nang

Nhiều nhóm thích --no-ff vì lịch sử thể hiện rõ "tính năng này được gộp ở đây".

Khi nào xảy ra conflict?

Conflict xảy ra khi hai nhánh cùng sửa một vùng của cùng một file theo cách mâu thuẫn. Git không thể đoán bạn muốn giữ bản nào, nên dừng lại và nhờ bạn quyết định. Đây không phải lỗi — chỉ là Git đang thận trọng.

Khi merge gặp conflict, Git báo:

Auto-merging trang-chu.html
CONFLICT (content): Merge conflict in trang-chu.html
Automatic merge failed; fix conflicts and then commit the result.

Đọc dấu hiệu conflict trong file

Mở file bị conflict, bạn sẽ thấy các "dấu phân cách" do Git chèn vào:

  <<<<<<< HEAD
  Tiêu đề từ nhánh main
  =======
  Tiêu đề từ nhánh tính năng
  >>>>>>> tinh-nang

(Trong file thật các dấu này nằm sát lề trái; ở đây thụt vào cho dễ đọc.) Ý nghĩa:

• Phần giữa dấu mở <<<<<<< HEAD và dấu ngăn ======= là nội dung nhánh hiện tại (main).
• Phần giữa dấu ngăn và dấu đóng >>>>>>> tinh-nang là nội dung nhánh đang gộp vào.

Quy trình xử lý conflict từng bước

1. Chạy git status để xem file nào đang conflict.
2. Mở từng file, tìm các khối <<<<<<< / ======= / >>>>>>>.
3. Quyết định nội dung cuối cùng: giữ một bên, giữ cả hai, hay viết lại hoàn toàn.
4. Xóa hết các dòng dấu phân cách <<<<<<<, =======, >>>>>>>.
5. git add <file> để đánh dấu đã giải quyết.
6. git commit để hoàn tất merge (Git tự soạn sẵn thông điệp).

Trên blog này, hệ thống tự động còn có cả bot tự sửa conflict cho các trường hợp đơn giản, nhưng hiểu quy trình thủ công vẫn là kỹ năng nền tảng.

Công cụ hỗ trợ và hủy merge

• git merge --abort — hủy toàn bộ merge, quay về trạng thái trước khi gộp. Rất hữu ích khi bạn lỡ tay và muốn làm lại.
• git mergetool — mở công cụ trực quan (VS Code, Meld…) để giải quyết conflict dễ hơn.
• VS Code hiển thị nút "Accept Current / Accept Incoming / Accept Both" ngay trên vùng conflict — thân thiện cho người mới.

Mẹo giảm conflict

Tóm lại

Git merge gộp công sức giữa các nhánh; phần lớn tự động, và khi gặp conflict bạn chỉ cần bình tĩnh: mở file, chọn nội dung đúng, xóa dấu phân cách, rồi add và commit. Conflict là phần bình thường của làm việc nhóm, không phải dấu hiệu bạn làm sai.

Ở Bài 6, chúng ta đưa Git ra khỏi máy cá nhân: làm việc với repository từ xa qua git remote — bước đệm trước khi lên GitHub ở Bài 7.