Vì sao có bão tên Ba Vì? Bavi trong danh sách tên bão quốc tế

Mục lục (thu gọn)

Khi tin "bão Bavi hình thành" xuất hiện trên báo chí, nhiều người Việt tự hỏi: Bavi là cái tên từ đâu? Có phải do Việt Nam đặt? Và nếu do Việt Nam đặt, có nghĩa là bão sẽ ảnh hưởng đến Việt Nam?

Câu trả lời ngắn: Bavi là tên Việt Nam đóng góp, nhưng điều đó không liên quan đến đường đi của bão. Bài viết này giải thích chi tiết.

Bavi là gì?

Bavi được lấy từ tên dãy núi Ba Vì — một dãy núi đá vôi nằm về phía Tây Hà Nội, thuộc Vườn Quốc gia Ba Vì. Trong danh sách tên bão quốc tế, tên được viết là "Bavi" (không dấu, ghép liền), theo quy tắc viết tên bão của WMO.

Đây là một trong 10 tên do Việt Nam đề xuất khi tham gia ESCAP/WMO Typhoon Committee. Mỗi quốc gia thành viên được đề xuất 10 tên, thường lấy từ văn hóa, địa danh hoặc thiên nhiên của nước mình.

Các nước đóng góp tên bão như thế nào?

Khi một quốc gia gia nhập Ủy ban Bão, họ đề xuất 10 tên. Các tên này phải đáp ứng một số tiêu chí:

• Ngắn gọn, dễ phát âm
• Không gây tranh cãi hoặc xúc phạm
• Không trùng với tên đã dùng
• Phản ánh văn hóa hoặc thiên nhiên của nước đề xuất

Danh sách tổng hợp từ tất cả các nước thành viên tạo thành danh sách 140 tên (14 thành viên × 10 tên). Các tên được sắp xếp xen kẽ, không gom theo nước.

Các tên Việt Nam khác trong danh sách

Ngoài Bavi, Việt Nam còn đóng góp các tên sau (kiểm tra từ danh sách chính thức của Ủy ban Bão):

• Son Tinh (Sơn Tinh — thần núi)
• Co May (cô mây)
• Vam Co (sông Vàm Cỏ)
• Song Da (sông Đà)

Một số tên đã được sử dụng trong các mùa bão trước và có thể đã bị khai tử nếu gây thiệt hại lớn.

Tên bão và đường đi — không liên quan

Đây là điểm quan trọng nhất: tên bão không nói lên điều gì về nơi bão sẽ đổ bộ.

Danh sách tên được dùng tuần tự. Khi một cơn bão đạt ngưỡng bão nhiệt đới ở bất kỳ đâu trong vùng trách nhiệm của RSMC Tokyo, nó nhận tên tiếp theo. Tên đó có thể do Việt Nam, Nhật Bản, Philippines hay bất kỳ nước nào đề xuất.

Ví dụ:

• Nếu Bavi đến lượt được dùng cho một cơn bão hình thành gần Philippines, nó sẽ mang tên Bavi dù không đi vào Biển Đông.
• Ngược lại, một cơn bão khác do Nhật Bản đặt tên (ví dụ Usagi) có thể đổ bộ trực tiếp vào Việt Nam.

Hiểu đúng để khỏi hoang mang

Những hiểu lầm về tên bão thường xuất phát từ việc cho rằng "tên có nghĩa là dấu hiệu". Trên thực tế, việc đặt tên chỉ nhằm mục đích theo dõi và truyền thông, không phải để tiên tri đường đi.

Để biết một cơn bão có ảnh hưởng đến Việt Nam hay không, bạn nên theo dõi các bản tin của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia — nơi đưa ra nhận định dựa trên số liệu mô hình, không phải tên gọi.

Nếu bạn muốn hiểu tổng quan về toàn bộ cơ chế đặt tên bão, hãy bắt đầu từ bài pillar Vì sao bão có tên? Quy tắc đặt tên bão và câu chuyện Ba Vì. Bài Tên bão được đặt như thế nào? Từ WMO, JMA đến danh sách luân phiên giải thích chi tiết cơ chế tổ chức đằng sau. Đọc thêm Bão quốc tế và bão số ở Việt Nam khác nhau thế nào? để hiểu hai hệ thống song song, và Khi nào một tên bão bị khai tử? để biết vì sao một số tên bão bị loại khỏi danh sách.