The Mutations: Bệnh Dịch Thời Mạt Thế, Quái Vật Trong Mây Mù

Đầu năm 2024, giữa lúc thị trường phim Hoa ngữ bão hòa với những câu chuyện tiên hiệp dài hơi và ngôn tình trong cung, một bộ phim ngắn 12 tập lặng lẽ lên sóng iQiyi. Không màu hồng, không lãng mạn. Chỉ có mây mù dày đặc bao phủ một hòn đảo ngoài khơi Liêu Đông, những xác chết biến dạng vì một căn bệnh lạ, và một viên Cẩm Y Vệ lẻ loi giữa vùng đất thù địch.

Tên phim: Thiên Khải Dị Văn Lục. Tên quốc tế: The Mutations.

Bối cảnh: Cơn ác mộng cuối thời Minh

Năm Thiên Khải thứ sáu (1626) — đó là khoảng thời gian đen tối nhất của nhà Minh trước khi sụp đổ. Triều đình mục nát, Đông Lâm đấu đá, nông dân nổi dậy khắp nơi, và người Nữ Chân bắt đầu dòm ngó vùng Đông Bắc. Giữa bối cảnh đó, một trận dịch kỳ lạ bùng phát ở Ninh Viễn thành — vùng biên ải xa xôi phía Đông Bắc. Người dân đồn thổi rằng yêu ma tác quái, rằng người bệnh bị quái vật ăn thịt. Nhưng quan lại địa phương một mực khẳng định: chỉ là thương hàn thông thường.

Không ai tin. Và cũng không ai dám nói ra sự thật.

Hành trình của kẻ đi tìm

Chu Tư Kính (Hoàng Hiên đóng) là Bách hộ Cẩm Y Vệ — một viên chức nhỏ bé trong bộ máy an ninh của triều đình. Khi người em song sinh Chu Tư Dục nhận nhiệm vụ điều tra vụ dịch ở Liêu Đông rồi mất tích, Tư Kính không còn lựa chọn nào khác: tự mình lên đường.

Hành trình của Tư Kính đưa người xem qua ba địa điểm, mỗi nơi một tầng bí mật. Ninh Viễn thành — nơi bệnh dịch bắt đầu, tin đồn quái vật râm ran. Ninh Hải Bảo — một đồn lính biên thủy, nơi Tư Kính gặp Bá Nhan (Ngô Việt đóng), một tướng người Đát Tử, thô lỗ nhưng thẳng thắn. Và cuối cùng là Ổ Mộc đảo — hòn đảo cô lập giữa biển, nơi chứa đựng tất cả bí mật.

Trên hòn đảo đó, Tư Kính không chỉ đối mặt với quái vật. Anh đối mặt với tham vọng, sự phản bội, và cả những lựa chọn tàn nhẫn mà con người tạo ra khi đối diện với sinh tồn.

Giữa Sơn Hải Kinh và Cthulhu

Điều làm nên sức hút của The Mutations nằm ở cách nó pha trộn hai thế giới tưởng chừng đối lập: quái vật trong Sơn Hải Kinh và thần thoại Cthulhu của phương Tây.

Những sinh vật xuất hiện trong phim không phải ngẫu nhiên. Hắc Hoàn (Black Ibis) — loài chim đen khổng lồ; Hoành Công Ngư (Henggong Fish) — loài cá có thể biến hình người; Huyền Minh (Xuanming) — quái vật biển sâu. Tất cả đều có gốc gác từ các bộ cổ thư Trung Hoa: Sơn Hải Kinh, Thần Dị Kinh, Nam Bộ Tân Thư. Nhưng cách thể hiện lại mang hơi hướng Cthulhu: bí ẩn, không thể giải thích, tạo ra cảm giác sợ hãi nguyên thủy.

Cái khéo của đạo diễn Lộ Dương (người từng làm Sát Thủ Tiểu Thuyết Gia và Phong Khởi Lũng Tây) là không giải thích quá nhiều. Quái vật vẫn là quái vật. Bạn không cần biết tên nó là gì, chỉ cần cảm thấy nó đến từ một thế giới khác, nơi con người không có quyền kiểm soát.

Nhân vật không đơn giản

Không có ai thực sự tốt, không có ai thực sự xấu. Trong một bộ phim giả tưởng, đó là điều hiếm thấy.

Thẩm Nhượng (Lư Phương Sinh đóng) — một võ quan Minh triều thành lập tổ chức “Hắc Hoàn” để bí mật tiêu diệt những người nhiễm bệnh hết hy vọng. Hắn làm điều đó vì dân làng trên đảo, nhưng phương pháp của hắn thì tàn nhẫn đến mức khó gọi là chính nghĩa.

Hạ Tử Tiêu (Tưởng Kỳ Minh đóng) — tộc trưởng Ổ Mộc đảo, thực chất là thủ lĩnh tà giáo “Hoành Công”, tìm kiếm Thẩm Tùng (con gái Thẩm Nhượng) qua nhiều năm để hoàn thành nghi lễ tế máu.

Anjiellica (Trương Dung Dung đóng) — nữ thương nhân, thuyền trưởng người Bồ Đào Nha. Cô đến đảo vì lệnh của quốc vương, tìm kiếm quái vật. Nhưng qua hành trình, cô nhận ra sức mạnh hủy diệt của nó và chọn đứng về phía Tư Kính.

Ngay cả Thẩm Tùng (Vương Thánh Địch đóng) — cô bé mồ côi mẹ vì bệnh, trở nên phụ thuộc vào Tư Kính — cũng mang trong mình những bí mật có thể thay đổi vận mệnh cả hòn đảo.

Thất bại và thành công

The Mutations không phải là một bộ phim hoàn hảo. Một số đường dây kịch bản bị bỏ ngỏ. Nhân vật phụ không có đủ đất diễn. Phần cuối có cảm giác hơi vội vã, như thể nhà sản xuất buộc phải đóng gói câu chuyện trong 12 tập thay vì thoải mái khai triển.

Nhưng bù lại, bộ phim có sự nhất quán hiếm thấy trong tông màu và không khí. Lớp sương mù dày đặc — thứ bao trùm gần như mọi cảnh quay ngoại cảnh — không chỉ là hiệu ứng hình ảnh. Nó là một nhân vật. Nó che giấu, nó đe dọa, nó khiến người xem không bao giờ biết điều gì đang chờ phía sau.

Cách bộ phim lồng ghép yếu tố Cthulhu vào văn hóa phương Đông cũng là một điểm đáng xem: không sao chép, không lai căng, mà tạo ra một thứ tình cảm hoàn toàn mới, nơi các quái vật phương Đông mang nỗi sợ của thần thoại phương Tây.

Cho những ai đã chán công thức xưa cũ của phim cổ trang Trung Quốc, The Mutations là một hơi thở lạ — không dành cho số đông, nhưng đáng để trải nghiệm.