Tết Nguyên Đán 2027 — Năm Con Dê và Những Điều Cần Biết

Còn khoảng sáu tháng nữa, những cành mai vàng sẽ bắt đầu bung nở trên khắp các con phố Sài Gòn. Những cành đào hồng thắm sẽ khoe sắc trước hiên nhà Hà Nội. Những chiếc bánh chưng vuông vức sẽ được gói trong lá dong xanh. Tết Nguyên Đán 2027 — năm Đinh Mùi, con giáp Dê (còn gọi là Mùi) — sẽ đến vào ngày 6 tháng 2.

Tổng quan

Tết là gì?

Tết Nguyên Đán, còn được gọi là Tết Cả, là lễ hội quan trọng nhất trong văn hóa Việt Nam. Tên đầy đủ “Tết Nguyên Đán” có gốc Hán Việt: “Nguyên” là khởi đầu, “Đán” là buổi sáng — buổi sáng đầu tiên của năm mới theo âm lịch.

Tết đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, đồng thời cũng là mở đầu cho mùa xuân — mùa của sự sinh sôi. Lễ hội diễn ra từ ngày mồng 1 tháng Giêng âm lịch cho đến hết ngày mồng 3, nhưng sự chuẩn bị đã bắt đầu từ trước đó cả tháng trời.

Lịch sử ngàn năm

Nguồn gốc của Tết là một câu chuyện dài. Theo các nhà nghiên cứu, Tết Nguyên Đán ở Việt Nam có thể đã xuất hiện từ trước thời Hùng Vương, như truyền thuyết về Lang Liêu và bánh chưng bánh dày vẫn còn lưu truyền. Dù chịu ảnh hưởng từ văn hóa Trung Hoa trong hơn một nghìn năm Bắc thuộc, người Việt đã biến Tết thành một bản sắc riêng — với lịch con giáp có thêm con Mèo thay vì con Thỏ, với những món ăn riêng biệt và phong tục xông đất đậm chất Việt.

Những phong tục không thể thiếu

Đưa ông Táo về trời — Ngày 23 tháng Chạp, mỗi gia đình Việt đều tiễn ông Táo (Táo quân) lên trời bằng một lễ cung với cá chép sống. Đó là ngày mở đầu cho mùa Tết, đánh dấu thời điểm mọi người bắt đầu dọn nhà, trang hoàng bàn thờ.

Dọn nhà — trang hoàng — cây nêu — Cả gia đình cùng nhau dọn dẹp, quét sơn, thay đồ mới. Nhà nào cũng rực rỡ với hoa mai (miền Nam), hoa đào (miền Bắc), hoặc hoa ban (Tây Bắc). Trong nhà, cây quất với những trái vàng óng tượng trưng cho sự sinh sôi, phú quý. Ngoài sân, cây nêu được dựng lên — một cây tre cao 5-6 mét với những vật trang trí treo trên ngọn — để xua đuổi tà ma.

Mâm ngũ quả — Một mâm trái cây với năm loại quả khác nhau được bày trên bàn thờ tổ tiên. Ở miền Nam, các loại quả thường là mãng cầu, dừa, sung, đu đủ và xoài. Ghép chữ đầu của tên chúng: “cầu sung vừa đủ xài” — một lời cầu mong đầy tinh tế.

Giao thừa — xông đất — Thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới là khoảnh khắc thiêng liêng nhất. Sau màn pháo hoa, người đầu tiên bước vào nhà — người xông đất — được tin là sẽ mang lại may mắn hoặc xui xẻo cho cả năm. Vì thế, nhiều gia đình tự xông đất bằng cách đi ra ngoài vài phút trước nửa đêm và quay lại đúng giờ giao thừa.

Lì xì — mừng tuổi — Sáng mồng Một, trẻ em mặc quần áo mới đến chúc thọ ông bà và được nhận những phong bao đỏ với tiền may mắn bên trong. Câu chúc quen thuộc: “Sống lâu trăm tuổi” dành cho người già; “Hay ăn chóng lớn” cho trẻ em; “An khang thịnh vượng” cho tất cả.

am-thuc ngày Tết

Tết đến là ăn Tết — câu nói không sai. Những món ăn truyền thống:

Bánh chưng và bánh tét — Bánh chưng hình vuông (tượng trưng cho đất) phổ biến ở miền Bắc; bánh tét hình trụ (tượng trưng cho mặt trăng) phổ biến ở miền Nam. Cả hai đều làm từ gạo nếp, đậu xanh và thịt lợn, gói trong lá dong hoặc lá chuối, luộc suốt đêm. Hương vị của bánh chưng đêm giao thừa có lẽ là một trong những hương vị ám ảnh nhất tuổi thơ mỗi người Việt.

Thịt kho nước dừa — Thịt ba chỉ kho với nước dừa non và trứng luộc, hầm nhừ đến khi nước keo lại. Món này ăn với dưa chua và cơm trắng — giản dị mà không thể thiếu.

Mứt Tết — Củ sen, gừng, cà rốt, dừa, bí đao — tất cả đều được tẩm đường, sấy khô. Một hộp mứt Tết đầy màu sắc trên bàn tiếp khách là hình ảnh quen thuộc suốt những ngày xuân.

Năm Đinh Mùi 2027

Theo lịch âm dương Việt Nam, năm 2027 là năm Đinh Mùi — năm con Dê, hay chính xác hơn là con Dê trong 12 con giáp. Trong tử vi phương Đông, người tuổi Mùi thường hiền lành, sáng tạo, có khiếu nghệ thuật. Năm Đinh Mùi hứa hẹn một năm ôn hòa, với sự bình an và thịnh vượng.

Tết đi qua, Tết sẽ trở lại

Tết Nguyên Đán không chỉ là một kỳ nghỉ lễ. Nó là nhịp đập của văn hóa Việt. Là lý do để hàng triệu người con xa xứ lên đường về nhà — bất kể đường sá xa xôi. Là cơ hội để cả gia đình quây quần bên nhau, quên đi những lo toan, xích mích, và bắt đầu lại.

Vào ngày 6 tháng 2 năm 2027, khi tiếng pháo hoa vang lên trên bầu trời Hà Nội, Sài Gòn, Đà Nẵng và khắp mọi miền đất nước, hãy nhìn sang người bên cạnh và nói: Chúc mừng năm mới. Năm Đinh Mùi bình an và hạnh phúc.