Netflix: Từ Băng DVD Đơn Chiếc Đến Đế Chế Streaming Toàn Cầu

Chỉ cần gõ ba chữ “Netflix and chill”, bất kỳ ai ở bất kỳ đâu trên thế giới cũng hiểu ngay bạn đang nói đến điều gì. Nhưng ít ai nhớ rằng, ba thập kỷ trước, Netflix chỉ là một trang web cho thuê băng DVD qua đường bưu điện — một ý tưởng tưởng chừng lỗi thời ngay từ khi ra đời.

Bối cảnh và nội dung

Tháng 8 năm 1997, Marc Randolph và Reed Hastings thành lập Netflix tại Scotts Valley, California. Dịch vụ này chính thức ra mắt vào ngày 14 tháng 4 năm 1998 với mô hình cho thuê từng đĩa DVD, nhưng chỉ hơn một năm sau, họ chuyển sang mô hình thuê bao tháng, bỏ hẳn hình thức cho thuê lẻ từ đầu năm 2000. Đến năm 2005, Netflix đã có 35.000 đầu phim khác nhau và mỗi ngày gửi đi một triệu chiếc DVD.

Hastings từng kể với nhà sản xuất phim Mynette Louie vào cuối thập niên 1990 rằng mục tiêu thực sự của ông luôn là streaming — Netflix cho thuê DVD chỉ để xây dựng cơ sở khách hàng chờ ngày chuyển đổi mà thôi. Khi tốc độ internet và chi phí băng thông cải thiện đủ vào giữa những năm 2000, Netflix bắt đầu tính đến một “chiếc hộp Netflix” có thể tải phim qua đêm. Nhưng chứng kiến sự bùng nổ của YouTube dù chưa có nội dung độ phân giải cao, họ từ bỏ ý tưởng phần cứng và chuyển sang streaming thuần túy.

Những điểm đáng chú ý

Ngày 16 tháng 1 năm 2007, Netflix chính thức ra mắt dịch vụ streaming — lúc đó chỉ có vỏn vẹn 1.000 đầu phim, so với 70.000 đầu DVD. Các hãng phim lớn của Hollywood như 20th Century Fox, Sony Pictures, MGM, Paramount, Universal, Warner Bros. đều cấp phép nội dung second-run cho Netflix, không ngờ rằng chính họ đang nuôi một đối thủ sẽ làm lung lay cả ngành công nghiệp truyền hình cáp. Cùng năm đó, Netflix tuyển Anthony Wood — người sáng lập ReplayTV — để xây dựng “Netflix Player”. Hastings sau đó đã hủy bỏ dự án này và khuyến khích các nhà sản xuất phần cứng khác tích hợp Netflix vào thiết bị của họ, mở đường cho sự ra đời của Roku.

Năm 2008 là một bước ngoặt kép: Netflix bị hỏng cơ sở dữ liệu và không thể gửi DVD trong ba ngày, buộc họ phải chuyển toàn bộ dữ liệu lên đám mây Amazon Web Services. Đây là quyết định định hình cả tương lai của công ty. Cũng trong năm đó, họ bắt đầu cho thuê Blu-ray và ngừng bán DVD cũ. Đến năm 2009, số lượng stream đã vượt qua lượng DVD gửi đi. Năm 2010, Netflix ký hợp đồng trị giá gần một tỷ đô với Paramount, Lionsgate và MGM, đồng thời mở rộng ra thị trường quốc tế đầu tiên — Canada.

Năm 2011 chứng kiến cả thành công lẫn khủng hoảng. Netflix mua bản quyền Breaking Bad sau mùa thứ ba, khi AMC đang cân nhắc hủy bỏ series này. Sony thúc đẩy Netflix phát sóng trước mùa thứ tư, và kết quả là Breaking Bad tăng gấp đôi lượng người xem nhờ hiệu ứng “Netflix effect” — khán giả mới xem cuồng nhiệt các tập cũ trên Netflix rồi theo dõi tiếp trên AMC. Song cũng trong tháng 7 năm 2011, Netflix thông báo tách dịch vụ DVD thành một công ty con riêng mang tên Qwikster. Khách hàng phản ứng dữ dội, coi đây là một đòn phản bội. Giá cổ phiếu Netflix lao dốc, 800.000 trong số 12 triệu thuê bao hủy đăng ký. Netflix xin lỗi và hủy bỏ ý định này chỉ một tháng sau.

Dấu ấn và sức ảnh hưởng

Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2013, khi Netflix phát hành House of Cards — series truyền hình gốc đầu tiên được đặt hàng thẳng bởi một dịch vụ streaming. Netflix quyết định phát hành toàn bộ 13 tập cùng lúc, tận dụng thói quen binge-watching của khán giả — một công thức mà sau này trở thành chuẩn mực của toàn ngành. Orange Is the New Black ra mắt tháng 7 cùng năm và nhanh chóng trở thành series gốc được xem nhiều nhất của hãng.

Từ đó, Netflix không ngừng mở rộng: ký hợp đồng với Marvel Comics để sản xuất bốn series riêng lẻ (Daredevil, Jessica Jones, Luke Cage, Iron Fist) và một miniseries The Defenders; ký thỏa thuận với Disney cho các phim hoạt hình kinh điển; và vươn ra toàn cầu với sự hiện diện ở 130 quốc gia vào tháng 1 năm 2016. Đến năm 2022, nội dung Netflix Original đã chiếm một nửa toàn bộ thư viện của hãng tại Mỹ, và công ty mở rộng sang lĩnh vực game di động.

Năm 2021 chứng kiến cơn sốt Squid Game — series Hàn Quốc về sinh tồn — trở thành chương trình được xem nhiều nhất lịch sử Netflix với hơn 111 triệu người xem trong 28 ngày đầu. Năm 2023, Netflix ngừng hoạt động cho thuê DVD sau 25 năm, khép lại một chương lịch sử. Từ tháng 1 năm 2025, Netflix bắt đầu phát sóng trực tiếp WWE Raw theo hợp đồng 10 năm trị giá 500 triệu đô mỗi năm, và năm 2027 sẽ là đơn vị phát sóng độc quyền FIFA Women’s World Cup tại Mỹ.

Góc nhìn tổng quan

Đến tháng 1 năm 2026, Netflix đã vượt mốc 325 triệu thuê bao trên toàn cầu, có mặt ở hơn 190 quốc gia và là trang web được truy cập nhiều thứ 22 thế giới. Với tham vọng bước vào lĩnh vực podcast, truyền hình trực tiếp tuyến tính và thậm chí cả việc mua lại các studio lớn, Netflix đang chứng minh rằng hành trình từ một chiếc băng DVD đơn chiếc đến đế chế streaming toàn cầu vẫn chưa dừng lại.