Cuộc chiến mạng xã hội 2026: Bluesky vs Threads vs phi tập trung

Cuối năm 2022, Elon Musk mua lại Twitter với giá 44 tỷ USD. Sự kiện đó không chỉ làm rung chuyển Phố Wall — nó mở ra một cuộc tái cấu trúc toàn diện của ngành mạng xã hội toàn cầu. Hàng triệu người dùng bắt đầu tìm kiếm các nền tảng thay thế, và hai cái tên nhanh chóng nổi lên: Threads của Meta và Bluesky, một sản phẩm thoát thai từ chính Twitter cũ.

Gần bốn năm sau, vào năm 2026, cuộc chiến giữa các nền tảng microblogging vẫn chưa có hồi kết. Nhưng một điều đã trở nên rõ ràng: cách chúng ta nghĩ về mạng xã hội sẽ không bao giờ như cũ.

Tổng quan

Sự ra đời của Bluesky — từ nghiên cứu đến hiện thực

Câu chuyện của Bluesky bắt đầu từ tháng 12 năm 2019, khi Jack Dorsey — CEO của Twitter khi đó — tweet rằng công ty đang tài trợ cho một nhóm nhỏ các kiến trúc sư nguồn mở để phát triển một chuẩn mực phi tập trung cho mạng xã hội. Tầm nhìn của Dorsey bị ảnh hưởng bởi bài luận “Protocols, Not Platforms” của Mike Masnick — người sau này trở thành thành viên hội đồng quản trị của Bluesky.

Tháng 8 năm 2021, Jay Graber được thuê để dẫn dắt dự án Bluesky. Đến tháng 10 cùng năm, cô chính thức thành lập Bluesky Social như một công ty độc lập, với lý do Twitter có “những lợi ích cố hữu quá mạnh” khó có thể thay đổi từ bên trong.

Bluesky ra mắt phiên bản beta dùng thử chỉ với lời mời vào tháng 2 năm 2023, đầu tiên trên iOS và sau đó là Android. Trang chủ của nó thu hút sự chú ý nhờ mối quan hệ chặt chẽ với Twitter và Dorsey. Cộng đồng người da màu, nghệ sĩ, người chuyển giới, và những nhóm thiểu số khác nhanh chóng tìm thấy tiếng nói của mình trên nền tảng mới. Hệ thống lọc nội dung tùy chỉnh và khả năng kiểm soát thuật toán giúp Bluesky trở thành một không gian an toàn hơn so với Twitter ngày càng hỗn loạn.

Threads — đòn phủ đầu từ Meta

Trong khi Bluesky phát triển chậm rãi như một bản beta kín, Meta tung ra một đòn bất ngờ. Tháng 7 năm 2023, Threads chính thức ra mắt tại 100 quốc gia, được xây dựng dựa trên Instagram với hơn một tỷ người dùng có sẵn. Kết quả là một cơn sốt chưa từng có: trong 5 ngày đầu, Threads đạt 100 triệu người dùng — phá vỡ kỷ lục trước đó của ChatGPT và trở thành ứng dụng phát triển nhanh nhất trong lịch sử.

Threads cho phép người dùng tạo bài đăng với 500 ký tự và video lên đến 5 phút, vượt trội so với giới hạn ban đầu của Twitter. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào Instagram (người dùng bắt buộc phải có tài khoản Instagram) và lo ngại về quyền riêng tư đã khiến Threads vấp phải rào cản tại Liên minh châu Âu, nơi nền tảng này phải hoãn ra mắt đến tháng 12 năm 2023.

Kiến trúc phi tập trung — AT Protocol và tương lai của dữ liệu

Điểm khác biệt căn bản giữa hai nền tảng nằm ở triết lý kiến trúc. Bluesky xây dựng trên AT Protocol, một giao thức mở cho phép người dùng kiểm soát dữ liệu của chính mình. Kiến trúc ba thành phần gồm Personal Data Server (PDS), Relay và AppView cho phép bất kỳ ai cũng có thể xây dựng ứng dụng trên giao thức này.

Threads, ngược lại, đi theo hướng ActivityPub — giao thức mở được sử dụng bởi Mastodon và các nền tảng trong fediverse. Meta đã từng tuyên bố hỗ trợ ActivityPub, và đến tháng 3 năm 2024, Threads bắt đầu cho phép người dùng public có thể xuất hiện trên fediverse. Tuy nhiên, các nhà phê bình chỉ ra rằng Meta kiểm soát hoàn toàn cơ sở hạ tầng của Threads, khác xa với tầm nhìn thực sự phi tập trung.

Cuộc chiến người dùng — những cơn sốt và suy thoái

Bluesky mở cửa cho công chúng vào tháng 2 năm 2024, với hơn 3 triệu người dùng. Từ đó, nền tảng này trải qua nhiều đợt bùng nổ tăng trưởng — hay còn được gọi là “Elon Musk Events”. Khi X bị chặn tại Brazil vào tháng 8 năm 2024, Bluesky có thêm 4 triệu người dùng mới. Khi Musk thay đổi điều khoản sử dụng cho phép đào tạo AI từ dữ liệu người dùng, thêm 1,2 triệu người đăng ký Bluesky.

Sau bầu cử tổng thống Mỹ tháng 11 năm 2024 — nơi Musk là nhà tài trợ cá nhân lớn nhất cho chiến dịch của Trump — hàng triệu người dùng X từ Mỹ, Anh và Canada đổ xô sang Bluesky. Ngày 19 tháng 11, Bluesky vượt mốc 20 triệu người dùng. Đỉnh điểm, nền tảng này nhận 42.000 báo cáo vi phạm trong 24 giờ — một con số kỷ lục.

Nhưng sự tăng trưởng không đồng nghĩa với bền vững. Tháng 9 năm 2025, Bluesky chỉ có 1,5 triệu người dùng hoạt động hàng ngày, giảm 40% so với đỉnh điểm. Tạp chí The New Yorker ghi nhận rằng “số lượng người đăng bài hàng ngày trên Bluesky đã giảm mỗi tháng kể từ tháng 1 năm 2025”.

Threads cũng không tránh khỏi số phận tương tự. Sau cơn sốt ban đầu, lượng người dùng hàng ngày giảm hơn 80% chỉ trong vài tuần. Tuy nhiên, với sự hậu thuẫn của Instagram, Threads dần phục hồi và đạt 400 triệu người dùng hoạt động hàng tháng vào quý 3 năm 2025.

Những tính năng định hình cuộc chơi

Bluesky nổi bật với “chợ thuật toán” — người dùng có thể chọn hoặc tạo các feed tùy chỉnh. Từ feed ảnh kiểu Instagram đến feed video dạng TikTok, mọi thứ đều có thể. Tính năng starter pack cho phép người dùng tạo danh sách tài khoản để người mới dễ dàng theo dõi — một cách xây dựng cộng đồng đầy sáng tạo.

Threads đáp trả bằng Communities (cộng đồng chủ đề) ra mắt tháng 10 năm 2025, “ghost posts” (bài đăng tự động ẩn sau 24 giờ) từ tháng 10 năm 2025, và Live Chats từ tháng 4 năm 2026. Meta cũng tung ra quảng cáo trên Threads vào đầu năm 2026, đánh dấu bước chuyển từ tăng trưởng sang kiếm tiền.

Những con số biết nói

Vào tháng 1 năm 2026, Threads chính thức vượt Twitter về số người dùng hoạt động hàng ngày, với 143 triệu so với 130 triệu của X. Tuy nhiên, theo Sensor Tower, người dùng hàng ngày của Bluesky trong quý 2 năm 2025 chỉ bằng một phần mười so với X.

Sự sụt giảm của Bluesky — dù vẫn giữ được lượng người dùng gấp bốn lần so với đầu năm 2025 — đặt ra câu hỏi về tính bền vững của các nền tảng phi tập trung. Liệu người dùng có thực sự muốn kiểm soát thuật toán và dữ liệu của mình, hay họ chỉ muốn một nền tảng “giống Twitter cũ” nhưng tốt hơn?

Tương lai nào cho mạng xã hội?

Tháng 3 năm 2026, Jay Graber rời ghế CEO của Bluesky, nhường chỗ cho Toni Schneider. Cùng tháng đó, Bluesky có 45 triệu người dùng đã đăng ký — con số ấn tượng nhưng khiêm tốn so với hàng trăm triệu của Threads.

Nhìn về phía trước, cuộc chiến giữa các nền tảng này không chỉ là về số lượng người dùng. Đó là cuộc chiến về triết lý: tập trung hay phi tập trung, thuật toán do nền tảng kiểm soát hay do người dùng lựa chọn, quảng cáo hay đăng ký trả phí. Câu trả lời không đơn giản, nhưng một điều chắc chắn: thế giới mạng xã hội đã bước sang một trang mới, và cả Bluesky lẫn Threads đều đang viết nên lịch sử theo cách riêng của mình.